Zichtbaarheidsgegevens 

Zon Planeten Maan
Sterrenhemel Saturnusmanen Jupitermanen

 

Welke planeet is zichtbaar? Wat gebeurt er aan de hemel?

- Venus is veruit de helderste lichtbron aan de avondhemel!!
- Jupiter is zichtbaar aan de zeer vroege ochtendhemel.
 

Leest u ook de zichtbaarheidverhalen van de planeten verderop op deze pagina. Met behulp van bovenstaande koppelingen kunt u allerlei zichtbaarheidgegevens van ons zonnestelsel en de sterrenhemel opvragen.


Zichtbaarheidsgegevens van de Zon voor week 14 / 15

Alle tijden zijn in lokale tijd
Datum Opkomst Doorgang Ondergang Sterrenbeeld
02-04-2020  6h12m 12h43m 19h16m Vissen
03-04-2020  6h09m 12h43m 19h18m Vissen
04-04-2020  6h07m 12h43m 19h20m Vissen
05-04-2020  6h05m 12h43m 19h21m Vissen
06-04-2020  6h03m 12h42m 19h23m Vissen
07-04-2020  6h00m 12h42m 19h25m Vissen
08-04-2020  5h58m 12h42m 19h27m Vissen
09-04-2020  5h56m 12h41m 19h28m Vissen
10-04-2020  5h54m 12h41m 19h30m Vissen
11-04-2020  5h51m 12h41m 19h32m Vissen
12-04-2020  5h49m 12h41m 19h33m Vissen

De realtime foto is genomen met SDO zonnesatelliet. Voor het gebruik van dit prachtige beeld danken wij de NASA en het Goddard Space Flight Center. Klikt u eens op de link om meer over onze Zon te leren op de prachtige website van de SDO.

Kijk vooral ook hieronder voor meer activiteit van de Zon

 

Het weer in de ruimte; krijgen we Poollicht te zien?

Een leuk programma is hetgeen hier onder staat. Het beschrijft de Röntgenactiviteit van de Zon in 5 verschillende gradaties, en de status van het Aardmagnetisch veld in 3 verschillende gradaties. Beiden worden weliswaar dagelijks ververst, maar dat gebeurt niet altijd automatisch in uw browser. Voor gebruikers van Internet Explorer en Google Chrome: druk op F5 (beeld verversen). Gebruikers van Mozilla Firefox gebruiken Ctrl+r. Voor een uitgebreide uitleg van onderstaande termen (in het Engels) surft u naar Current Solar Data. Bron: NOAA.

Röntgenactiviteit: 

Geomagnetisch veld:

Status

Status

<< Klikt u vooral ook eens op de termen in de tabel voor meer uitleg

Poollicht: dit ontstaat door de botsing van deeltjes van de Zonnewind met de Aardatmosfeer

Poollicht , Aurora Borealis.

Het plaatje links schetst de mate van poollichtactiviteit. Donkergroen betekent hier geen activiteit, geel betekent lichte activiteit en rood betekent veel activiteit.

Kijkt u ook eens op de site van Spaceweather voor de laatste updates voor het weerbericht in de ruimte.

Terug


Zichtbaarheidsgegevens van de Maan voor week  14 / 15

Alle tijden zijn in lokale tijd

Datum Opkomst Doorgang Ondergang Fase Terminator
02-04-2020 11h37m 20h06m  3h42m  0,56  14,3°
03-04-2020 12h50m 21h03m  4h26m  0,66  26,5°
04-04-2020 14h11m 21h59m  5h01m  0,76  38,7°
05-04-2020 15h37m 22h55m  5h29m  0,85  50,9°
06-04-2020 17h05m 23h49m  5h53m  0,93  63,1°
07-04-2020 18h34m ------  6h15m  0,98  75,3°
08-04-2020 20h02m  0h43m  6h36m  1,00  87,5°
09-04-2020 21h31m  1h37m  6h58m  0,99 -80,3°
10-04-2020 22h57m  2h33m  7h22m  0,95 -68,1°
11-04-2020 ------  3h29m  7h52m  0,88 -55,9°
12-04-2020  0h18m  4h26m  8h29m  0,80 -43,7°

De Maan tot en met 20 april 2020

09-03-2020 18h47m Volle Maan
10-03-2020 07h51m Kleinste afstand tot de Maan = 357123,8 km
16-03-2020 10h34m Laatste Kwartier
17-03-2020 02h00m Maan in dalende knoop
17-03-2020 15h07m Maximum declinatie = -23°32'24"
24-03-2020 10h28m Nieuwe Maan
24-03-2020 16h23m Grootste afstand tot de Maan = 406688,4 km
31-03-2020 18h51m Maan in klimmende knoop
01-04-2020 11h12m Maximum declinatie = 23°42'08"
01-04-2020 12h21m Eerste Kwartier
07-04-2020 20h10m Perigee, distance = 356902,8 km
08-04-2020 04h35m Volle Maan
13-04-2020 04h58m Maan in klimmende knoop
13-04-2020 13h03m Maximum declinatie = -23°48'18"
15-04-2020 00h56m Laatste Kwartier
20-04-2020 21h01m Grootste afstand tot de Maan = 406461,4 km

13h58m   


Zichtbaarheidsgegevens van de Planeten voor week 14

Alle tijden zijn in lokale tijd Geldig voor de 1e dag van de week

Planeet Opkomst Doorgang Ondergang Sterrenbeeld Magnitude
Mercurius  5h49m 11h08m 16h29m Waterman  0,1
Venus  7h25m 15h38m 23h53m Ram  -4,4
Mars  4h10m  8h16m 12h21m Schutter  0,8
Jupiter  3h48m  7h52m 11h56m Schutter  -2,2
Saturnus  4h06m  8h19m 12h31m Steenbok  1,2
Uranus  7h08m 14h18m 21h29m Ram  5,9
Neptunus  5h53m 11h29m 17h05m Waterman  8,0
Pluto  3h55m  7h54m 11h53m Schutter  14,3

Klik hier voor het bovenaanzicht van de posities van de binnenplaneten

Klik hier voor het bovenaanzicht van de posities van de buitenplaneten

De planeten in maart/april 2020

Mercurius:    Diameter 4879 km. Gemiddelde afstand tot de Zon 58 miljoen. km. Mercurius doorloopt zijn baan om de Zon in 88 dagen. Mercurius roteert ook om zijn as, en wel in 59 dagen. Een mercuriusdag duurt er dus ongeveer 2\3 van een mercuriusjaar!

Vanaf 3 maart vinden we de kleine planeet Mercurius weer aan de ochtendhemel. Het is alleen jammer dat het amper de moeite loont om de planeet op te sporen. De maximale waarneembare tijd is niet meer dan 8 minuten. Dit is het geval op 9, 10 en 11 maart. Gezien het feit dat weinig waarnemers ’s morgens vroeg de kijker buiten zullen zetten besteden we er ook niet veel aandacht aan. De volgende periode valt tijdens de avonduren en begint op 11 mei. Deze is zeker de moeite waard!


Wilt u uitgebreid online genieten van de planeet Mercurius? Het is zo dat de NASA-ruimtesonde Messenger in 2011 in een baan om de planeet Mercurius is gebracht en een schat aan foto's en andere data naar de Aarde heeft gestuurd. Inmiddels bestaat Messenger niet meer; NASA heeft de Mercuriusverkenner op moeten geven doordat de brandstoftank van de sonde leeg was. Daardoor was het niet meer mogelijk om Messenger in een voldoende hoge baan te handhaven, en heeft het zwaartekrachtveld van Mercurius zijn tol geëist. Op 30 april 2015 om 19.26 UTC sloeg de sonde met een snelheid van ruim 14.000 km/u op Mercurius te pletter. Een geweldige planeetverkenningsmissie, die oorspronkelijk 1 jaar zou duren, heeft 4 jaar lang de harten van planeetliefhebbers sneller doen kloppen. Proficiat NASA !!

Foto's van Mercurius, gemaakt door de Messenger (zoals hier ook afgebeeld) zijn nog steeds te zien bij NASA. Voor de foto's en meer info omtrent deze baanbrekende missie surft u naar http://messenger.jhuapl.edu/

 

Venus:    Diameter 12.100 km. Gemiddelde afstand tot de Zon 108.2 miljoen. km. Venus doorloopt haar baan om de Zon in 225 dagen (foto hieronder: NASA)

De planeet Venus is volop aanwezig. Halverwege de maand maart vinden we Venus, kort na zonsondergang, op een hoogte van maar liefst 37º aan de WZW hemel. Inmiddels vertoont de planeet ook een prachtige fase. Op de avond van 15 maart zien we bijna 60% van haar oppervlak. In de kijker dus een mooi gezicht! De grootste O elongatie wordt bereikt op 24 maart en komt deze keer uit op 27,8º. Maar…. Het wordt nog veel interessanter. Het gaat om een avondperiode en dat betekent dat een steeds kleiner deel van het venusoppervlak zichtbaar is. Na de 24ste wordt het deel dat door de Zon wordt verlicht steeds kleiner. Op de avond van 28 maart staat een prachtige maansikkel ten ZW van Venus. Het maanoppervlak wordt, gezien vanuit onze positie, voor slechts 16,5% verlicht. Venus daarentegen laat 49% van haar oppervlak zien. Beide hemellichamen staan bijna 7º van elkaar verwijderd.

Voorlopig blijft Venus nog volop waarneembaar. En….zoals gezegd: De fase van de planeet wordt elke dag/avond kleiner. Haar maximale waarneembare tijd staat op 3 uur en 59 minuten. Dit is het geval vanaf 29 maart t/m 3 april. Het is zelfs zo dat Venus ook na middernacht nog zichtbaar is. Op 6 april is zij aan de hemel te zien tot 34 minuten na middernacht. De zichtbaarheid van de planeten laat ik altijd doorlopen tot de 10de van de daarop volgende maand. Kijken we op de 10de april naar Venus dan zien we nog bijna 41% van haar oppervlak.


 

De Binnenplaneten

Wij willen iets vertellen over de zichtbaarheidgegevens van de binnenplaneten. Mercurius is een snelle wandelaar en doorloopt zijn baan om de Zon in 88 dagen. Daarom is de planeet gezamenlijk met de planeet Venus altijd kort zichtbaar en staan ze, met name Mercurius, altijd laag tot zeer laag aan de avond- of morgenhemel.

In onze berekeningen hebben we daarom ook gesteld dat de beide planeten, zowel Mercurius als Venus, zichtbaar zijn zodra de Zon zich 3º onder de horizon bevindt en de planeet 3º boven de horizon staat. Dit is weinig en heeft als resultaat dat we de beide planeten altijd moeten zoeken in avond of -ochtendschemering. Nu heeft Venus een grote helderheid zodat zij meestal probleemloos is te vinden. Haar magnitude is meestal rond de -4. Ze wordt niet voor niets avond- of Morgenster genoemd.

Mercurius daarentegen is niet alleen kleiner dan Venus, maar heeft ook een lagere magnitude. Venus bereikt een veel grotere hoogte boven de horizon en is daardoor ook langer zichtbaar. De maximale waarneembare tijd van Mercurius is (meestal) nooit meer dan 1 uur en 25 minuten. De maximale waarneembare tijd van Venus is veel langer en komt in sommige gevallen uit op meer dan 3½ uur.

Wanneer Mercurius of Venus binnen het zichtbaarheiddiagram valt tijdens de avonduren dan verplaatst de planeet zich snel richting het oosten. Dat wil zeggen dat de planeet zich vanuit Credit NASAeen positie
beweegt die bovenconjunctie wordt genoemd. De planeet bevindt zich op dat moment aan de andere kant van de Zon. Er kan op dat moment een rechte lijn worden getrokken vanaf de Aarde door de Zon en vervolgens richting Mercurius of Venus. Hier staat de Zon dus in het midden en is de afstand tot de planeet(vanaf de Aarde gerekend) het grootst!

Zodra de afstand tot de Zon voldoende is worden de binnenplaneten voor ons zichtbaar en zien we ze laag tot soms zeer laag boven de horizon. De beide binnenplaneten bewegen zich vervolgens steeds meer richting het oosten en bereiken op een gegeven moment een positie die het verst verwijderd is van de Zon. Dit punt wordt "grootste oostelijke elongatie" genoemd.

Wanneer een waarnemer rond deze positie een binnenplaneet in een telescoop weet te vangen zal hij/zij zien dat ongeveer 50% van het planeetoppervlak (gezien vanuit onze positie) door de Zon wordt verlicht. De planeet beweegt zich vervolgens vanuit het punt grootste oostelijke elongatie en wordt de afstand tussen de betreffende planeet en de Aarde steeds kleiner. De waarneembare tijd neemt af en de planeet staat steeds lager boven de einder. Vervolgens beweegt de binnenplaneet zich tussen de Aarde en de Zon door. Dit punt noemen we benedenconjunctie. Nu staat dus niet de Zon in het midden, maar de betreffende planeet. Het is vanzelfsprekend dat de afstand vanaf de Aarde gerekend tot de planeet op dat moment het kleinst is! Een binnenplaneet is dus op dat moment eveneens niet zichtbaar totdat zij weer voldoende afstand (aan de hemel) heeft bereikt en vervolgens over gaat in een ochtendzichtbaarheidperiode. De waarneembare tijd en hoogte boven de einder is in het begin weer gering, maar naarmate de planeet zich verder van de Zon beweegt wordt ook de hoogte boven de einder weer groter en de waarneembare tijd steeds langer. Dit gaat door totdat hij/zij het punt bereikt van "grootste westelijke elongatie". Kortom gezegd: Wanneer zijn de binnenplaneten voor ons als amateurs het meest interessant?

Voor amateurkijkers is het absoluut uitgesloten ook maar enig detail van zijn of haar oppervlak waar te nemen. Details gaat men pas zien bij het toepassen van astrofotografie. Wat blijft er dan over? Wel dat zijn de fasen waarin de planeten op een bepaald moment verkeren. De fasen zijn het meest interessant tijdens de avonduren na zijn of haar grootste oostelijke elongatie en tijdens de morgenuren voor zijn of haar g7ootste westelijke elongatie. Het is vanzelfsprekend dat tijdens de morgenuren de rollen zijn omgedraaid! Bedenk wel dat wanneer men Mercurius of Venus in de kijker heeft dat het beeld van de kijker is omgekeerd. Het lijkt dus alsof de verkeerde kant van de planeet verlicht wordt!
 

De Buitenplaneten:

Voor de zichtbaarheid van de buitenplaneten hebben we als regel dat de Zon zich 6º onder de horizon moet bevinden en de planeet 6º boven de einder moet staan. De buitenplaneten zijn veel langer zichtbaar dan de beide binnenplaneten. Hier hebben we niet te maken met boven- of beneden conjunctie of met grootste oostelijke of westelijke elongatie, maar juist met conjunctie of oppositie.

Wanneer een planeet in conjunctie is wil dat zeggen dat hij te dicht in de omgeving van de Zon staat zodat wij hem niet waar kunnen nemen. Het komt gewoon hier op neer dat er een rechte lijn kan worden getrokken vanaf de Aarde door de Zon richting de planeet. De afstand tot de Aarde is ook hier weer het grootst.

Alle buitenplaneten worden tijdens een bepaalde zichtbaarheidperiode altijd voor het eerst waargenomen aan de oostelijke hemel. Naarmate de tijd vordert neemt de hoogte boven de einder en de waarneembare tijd toe. Bovendien verschuift de tijd van opkomst steeds meer richting middernacht om vervolgens over te gaan in de avonduren. Wanneer de planeet opkomt terwijl de Zon ondergaat kunnen we stellen dat hij in oppositie is. Oppositie wil zeggen dat de afstand tussen een bepaalde planeet en de Aarde het kleinst is.  Er kan rond die tijd een rechte lijn worden getrokken van de planeet richting de Aarde en vervolgens naar de Zon. Door zijn oppositie lijkt de planeet ook helderder en groter dan gemiddeld. De betreffende planeet is uiteraard niet alleen tijdens de oppositieperiode zichtbaar, maar ook al enkele maanden ervoor en tot enkele maanden er na.

Vóór de oppositieperiode is de planeet vooral in de late nacht en vroege ochtend te zien, na de oppositieperiode is dat dan 's avonds en in de vroege nacht.
 

Mars:     Diameter 6780 km. Gemiddelde afstand tot de Zon bijna 228 miljoen km. Gemiddelde temperatuur -63°. Mars doorloopt zijn baan om de Zon in 687 dagen. Mars heeft twee manen, Phobos en Deimos, die in geen enkel opzicht lijken op onze Maan. Hoogstwaarschijnlijk zijn het ingevangen asteroïden.

De rode planeet Mars is zichtbaar tijdens de vroege morgen. Mars staat op een hoogte van ruim 8º tussen ZO en ZZO richting. Maar…..Mars is niet alleen. Hij wordt vergezeld door de planeten Jupiter en Saturnus die iets verder richting het O staan. Oh ja, en dan is er nog dat kleine hemellichaam oftewel IJsdwerg Pluto. Vroeger werd Pluto als planeet beschouwd, maar dat is verleden tijd! Pluto is echter voor ons moeilijk of niet waarneembaar. De magnitude van de ijsdwerg is slechts 14,3. Men moet over fotografische apparatuur beschikken of een ijzeren geduld hebben om uit te dokteren welke van al die lichtpuntjes Pluto is. Mocht u het willen proberen: Pluto staat ongeveer halverwege Jupiter en Saturnus. De juiste positie is zeker te vinden op internet!
 

In de morgen van 18 maart worden de eerder genoemde planeten vergezeld door de Maan. Van het maanoppervlak staat 31% in het zonlicht. De Maan is wel enigszins een storende factor, maar niet onoverkoombaar. De baansnelheid van Mars is behoorlijk groter dan die van Jupiter en we zien dan ook dat Mars de grote planeet Jupiter snel nadert. Mars passeert de reuzenplaneet in de morgen van 20 maart. Beide hemellichamen staan behoorlijk dicht bij elkaar aan de hemel. Slechts 00º43’12” scheiden beide planeten. De magnitude van Mars staat deze morgen op 0,9, terwijl Jupiter een magnitude heeft van -2,1.

 



 

Jupiter:    Diameter 142.984 km. Gemiddelde afstand tot de Zon 778.570.000 km. Jupiter doorloopt zijn baan om de Zon in bijna 12 jaar

Uit bovenstaand verhaal blijkt al dat Jupiter de 20ste en ook de 21ste gepasseerd wordt door de rode planeet Mars. Het duurt nog wel even eerdat deze planeten een grotere hoogte bereiken. Voorlopig zijn ze nog niet zichtbaar tijdens de middernachtelijke uren. Dat is pas eind juni het geval. Zoals ik al eerder heb gezegd: Er zijn weinig liefhebbers die ’s morgens vroeg de telescoop buiten zetten. Maar……even een blik richting de planeten tijdens de vroege ochtenduren zullen zeker veel amateurs doen. Desnoods met een verrekijker.

Jupiter is,
gezien vanaf de Zon, de vijfde planeet van het zonnestelsel en is ook de grootste planeet uit ons zonnestelsel. In tegenstelling tot de terrestrische planeten zoals Venus en Mars beschikt Jupiter niet over een vast oppervlak waardoor dit type van hemellichamen ook wel 'gasreuzen' of 'Joviaanse' planeten wordt genoemd.
Jupiter breekt op vlak van cijfers alle records en wordt door wetenschappers vaak als een 'mislukte ster' bestempeld. De functie van Jupiter in ons zonnestelsel wordt ook vaak onderschat doordat de werking van de zwaartekracht van de massa van deze reusachtige planeet de planetoïdengordel stabiliseert waardoor de Aarde minder kans loopt op een inslag van een planetoïde. In december 1973 werd deze planeet een eerste maal bezocht door de Amerikaanse Pioneer 10 ruimtesonde maar Jupiter haalde in 1994 alle internationale nieuwsberichten toen de planeet getroffen werd door 21 fragmenten van de komeet Shoemaker-Levy 9.
In totaal bezit Jupiter 79 manen, maar velen zijn uitermate klein en niet groter dan 1 tot enkele km in doorsnee. Wij amateurs moeten genoegen nemen met de 4 grootste. Deze eerder genoemde manen zijn uitstekend waar te nemen met kleine kijkers, dat wil zeggen als een klein sterretje! Er zijn geen details zichtbaar op deze manen! Alle overige manen zijn in de meeste amateurinstrumenten niet zichtbaar. Alle interessante bewegingen, zoals verduisteringen, overgangen, schaduw in- en uittredes vindt u op onze website. Mocht u meer informatie willen wat betreft alle Jupiter manen dan zijn die te vinden op de website van NASA: Solar System Exploration. Hier vindt u een lijst met alle gegevens van Jupiter manen. http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Jupiter&Display=Sats


 

 

Saturnus:    Diameter 120.540 km. Gemiddelde afstand tot de Zon 1,4 miljard km. Saturnus doorloopt zijn baan om de Zon in ongeveer 29½ jaar.

Ook Saturnus is zichtbaar tijdens de vroege morgenuren. Dit blijkt eveneens uit bovenstaand verhaal. De planeet staat het meest oostelijk en dus het laagst aan de hemel. Voor alle drie planeten geldt eigenlijk hetzelfde: Ze zijn pas over 3 of 4 maanden waarneembaar rond de middernachtelijke uren. In de morgen van 19 maart staat de Maan ten ZO van Saturnus. Een mooi moment, want de Maan wordt slechts voor 23% door de Zon verlicht. Nadeel is echter dat de Maan slechts enkele graden hoogte heeft (4º (06h)).

 

Door de snelle rotatie en de `vloeibare` toestand van de planeet is de diameter aan de polen 10% kleiner dan aan de evenaar. Ze is niet zo heel veel kleiner dan Jupiter, maar heeft minder dan een derde van de massa. Het is overigens maar goed dat Saturnus een lagere massa heeft. Er is immers berekend dat een zonnestelsel met twee planeten van het formaat Jupiter niet stabiel zou zijn.

 

 

De Aarde past ruim 760 keer in Saturnus, maar de gasreus is slechts 95 keer zwaarder dan onze wereld van rots en steen.Van alle planeten uit ons zonnestelsel is Saturnus ongetwijfeld de mooiste om te observeren en hierdoor ook de meest gefotografeerde planeet. Saturnus is de zesde planeet, gezien vanaf de Zon, en deze gasreus was al gekend in de prehistorie. Met zijn equatoriale diameter van 120 536 kilometer is dit hemellichaam de tweede grootste planeet uit ons zonnestelsel. Leer via dit artikel alles over de prachtige planeet Saturnus.

Net als de andere gasreuzen heeft Saturnus ook verschillende grote manen waarvan Titan voor wetenschappers het meest interessant is aangezien dit de enige maan uit ons zonnestelsel is met een dichte atmosfeer. In de jaren '70 en '80 brachten de Pioneer 11, Voyager 1 en Voyager 2 ruimtesondes elk een bezoek aan deze planeet waardoor de mens voor het eerst een duidelijk beeld kreeg van de prachtige ringen en manen van Saturnus.

In 1997 werd vanaf de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida de Amerikaans/Europese Cassini-Huygens ruimtesonde gelanceerd die in 2004 aankwam bij Saturnus. Op 15 september 2017 kwam er na 20 jaar een eind aan de missie van Cassini. De ruimtesonde was door haar brandstofvoorraad heen, waarna werd besloten Cassini gecontroleerd te laten neerstorten. Cassini verdampte op 15 september in de atmosfeer van Saturnus. Inmiddels was Cassini 294 keer om Saturnus heen gevlogen en had bijna een half miljoen foto's gemaakt.

 

Uranus Diameter 51.118 km. Gemiddelde afstand tot de Zon bijna 2,87 miljard km. Uranus doorloopt zijn baan om de Zon in 84 jaar.

De verre planeet is deze maand nog waarneembaar, maar de situatie wordt snel minder. Gezien de magnitude van de planeet moeten we wachten totdat de astronomische nacht invalt en dat is op 15 maart 20h39m. Uranus heeft op dat tijdstip nog een hoogte van ruim 12º en staat aan de W hemel. Na de 15de wordt het steeds
moeilijker en loont het eigenlijk niet meer om de planeet op te sporen. Dat betekent dat we moeten wachten totdat Uranus opnieuw verschijnt aan de vroege morgenhemel. Dit is het geval op 4 juni, maar dan naderen we de langste dag oftewel de kortste nacht! Ook dan loont het niet om de planeet op te sporen.

De planeet Uranus is vanaf de zon gezien de zevende planeet in ons zonnestelsel en is tevens ook de derde grootste planeet. Uranus werd in 1781 toevallig ontdekt door de Engelse astronoom William Herschell die in het begin dacht dat hij een komeet ontdekt had maar na grondig onderzoek bleek het om een planeet te gaan en Herschell noemde deze planeet Georgium Sidus naar de Engelse koning George III.

De naam Uranus werd uiteindelijk in 1850 genomen als definitieve naam voor dit hemelobject omdat alle andere planeten uit ons zonnestelsel eveneens namen hebben die afkomstig zijn uit de mythologie. Tijdens de eerste waarnemingen van Uranus kwamen astronomen tot de vaststelling dat deze planeet 'knipperde' waaruit men later zou afleiden dat deze planeet, net als Saturnus, over een smal ringstelsel beschikt (11 smalle ringen). Uranus heeft een diameter van 51.118 kilometer en draait één maal in de 84 jaar om de zon. In iets meer dan 17 uur draait deze planeet om haar as en de gemiddelde afstand tot de zon bedraagt ongeveer 2 870 miljoen kilometer.
 

Neptunus:  Diameter 49.528 km. Gemiddelde afstand tot de Zon 4,5 miljard km. Neptunus doorloopt zijn baan om de Zon in 165 jaar

Neptunus is, evenals Uranus, moeilijk waarneembaar. De verre planeet verschijnt aan de hemel tijdens de morgen van 6 mei. Dat wil zeggen dat hij 6º boven de einder staat, terwijl de Zon op -6º staat. Gezien de magnitude is het moeilijk, zo niet onmogelijk, om de planeet te vinden. Evenals voorgaande jaren besteden we weinig aandacht aan deze beide buitenplaneten. In september pikken we de draad weer op
 

Van alle huidige planeten in ons zonnestelsel is Neptunus het verst verwijderd van de Zon. Deze blauwe gasreus werd genoemd naar de Romeinse god van de zee en werd in 1613 voor het eerst waargenomen door Galileo Galilei. Op 25 augustus 1989 vloog de Amerikaanse ruimtesonde Voyager 2 langs Neptunus waarna de foto’s er 246 minuten over deden om de Aarde te bereiken. Leer dankzij dit uitgebreid artikel alles over de planeet Neptunus.

In de atmosfeer van deze planeet werden de sterkste winden uit het zonnestelsel gemeten. Door zijn lange omlooptijd duurt één jaar op Neptunus ongeveer 164 aardse jaren. Deze vierde grootste planeet uit ons zonnestelsel beschikt net als Jupiter, Saturnus en Uranus ook over een eigen ringenstelsel en verschillende manen.

Solar System, copyright NASA

Terug


Hierboven hebben wij voor u een slingerdiagram samengesteld. Dit is erg handig wanneer u een kijkavond voorbereidt; u kan nu al van te voren zien welke manen u straks kan waarnemen.

!! Verder naar onderen vindt u de exacte tijdstippen van de overgangen van de manen, dit op speciaal verzoek !!

 

Verklaring van de kleuren: --- = Io, --- = Europa, --- = Ganymedes, --- = Callisto. De balk in het midden is de diameter van de planeet Jupiter zelf.     Bron : Dominique Molenkamp.

De vier grootste Jupitermanen voor u op een rij gezet. Van links naar rechts ziet u Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Zelfs met een goede verrekijker zijn ze te zien als mooie lichtende stipjes.

Copyright: NASA

Terug



Zichtbaarheidsgegevens van de Saturnusmanen

copyright NASA / JPLHieronder hebben wij voor u een slingerdiagram samengesteld. Dit is erg handig wanneer u een kijkavond voorbereidt; u kan nu al van te voren zien welke manen u straks kan waarnemen.

Houdt u er wel rekening mee dat u met een bescheiden telescoop alleen de grootste maan van Saturnus, Titan, kan waarnemen. Met telescopen voorzien van een opening van 15 - 20 cm heeft u meer kans om een aantal van de kleinere manen te ontdekken.

 

Verklaring van de kleuren:--- = Titan (roze), --- = Rhea (lichtblauw), --- = Dione (rood), --- = Tethys (donkerblauw), --- = Enceladus (groen), --- is Mimas (zwart). De balk in het midden is de diameter van de planeet Saturnus zelf.     Bron : Dominique Molenkamp.

Terug


 

Posities van sterren en planeten gelden voor 21:00 uur


Terwijl wij tijdens deze dagen de briljante Venus bewonderen zijn er, je zou het haast vergeten, deze ook nog andere mooie hemelobjecten. Kijkt u ook eens naar het oosten, dan bemerkt u dat oranje Arcturus ons buitengewoon helder tegemoet schijnt, te samen met de twee andere sterren van de Lentedriehoek, te weten Spica, de korenaar in de hand van de Maagd, en Regulus, de helderste ster in de Leeuw. De lentesterren nemen de tijdelijke heerschappij over de sterrenhemel dus over. Spica treft u juist boven de zuidoostelijke einder en Regulus houdt zich momenteel in het zuiden op, halverwege het zenit.

Als u zich goed concentreert wanneer u kijkt naar een plek onder de Maagd, exact in het zuidoosten, zult u zien dat daar het sterrenbeeld Hydra, de Waterslang, ontspringt. De langste en meest uitgerekte van alle constellaties strekt zich helemaal uit langs de zuidelijke horizon, Raaf en Beker omzeilend, om vervolgens te eindigen in het zuidwesten, vlak onder de Kreeft. Probeert u ook eens, als de omstandigheden ideaal zijn, het sterrenstelsel M-104 te ontdekken. Officieel is het gelegen in de Maagd, maar voor het oog zal het lijken alsof het deel uitmaakt van de constellatie Raaf.

Dicht om de Poolster, ook wel Polaris genoemd, draaien de zogenaamde circumpolaire sterrenbeelden. Dit wil zeggen dat ze het gehele jaar te zien zijn, en dus nooit achter de horizon verdwijnen. De Draak is hier een goed voorbeeld van, net zoals Cassiopeia en Cepheus. Zijn de specifieke jaargetijdeobjecten dus even niet goed te zien, dan kunt u zich te allen tijde richten tot de circumpolaire constellaties, want zij bevatten ook veel sterrenpracht.

Laten we ons nu een uurtje of zo concentreren op het gebied tussen het zuidwesten en het noordwesten. Want al is het voor de wintersterrenbeelden een aflopende zaak aan het worden, nog steeds kunnen we ons minstens een uur verliezen in de fonkelende sterrenpracht aldaar. De flauw oplichtende band van de Melkweg, een verzameling van zo'n krappe 200 miljard sterren die een buitengewoon mooi beeld levert, trekt door dit gehele gebied en is een lust voor het oog. Staat u ook even stil bij enkele mooie open sterrenhopen in de Voerman, zoals M-38. Dit is werkelijk een juwelenkistje, dat er voor kan zorgen dat de mens zichzelf gemakkelijk vergeet.
 

Klik hier voor het sterrenkaartje van april.

Veel kijkplezier !
 

** Dan nog een tip: gebruik voor het leren herkennen van de sterrenbeelden een planisfeer. Dit is een draaibare sterrenkaart, meestal gemaakt van kunststof en karton, die u gemakkelijk mee naar buiten kan nemen. De Melkweg, de sterrenbeelden en vele deepsky-objecten staan er duidelijk op afgebeeld. Heeft u interesse? Neem dan contact op met het bestuur. De planisferen zijn tegen een redelijk bedrag verkrijgbaar. Veel kijkplezier !!
 

Alle zichtbaarheidtabellen en de data voor de zichtbaarheidverhalen zijn gegenereerd door
Dominique Molenkamp.  

Terug


Terug


 
 
 



 
 

Terug